انواع شخصیت برای کودکان و نوجوانان
هرپدرومادری خواهان داشتن فرزندی بااستعدادهای درخشان، مستقل ودرعین حال انعطاف پذیر است و ازاینکه نحوة تربیت آنان نتواند درشکل دهی موثّر و مفید به شخصیّت این فرزندان اثرگذار باشد ، ابراز نگرانی می کند . برخی از روانپزشکان براین باورند که والدین قادرند ازهمان ابتدا نوع شخصیّت فرزندان خود را تشخیص دهند و ازاین شناخت بعنوان وسیله ای در راستای کمک به آنان استفاده نموده ، این کودکان را بعنوان افرادی خلّاق و یا بعبارتی به نمونه ای سالم در نوع شخصیّتی خود مبدّل سازند .
انـواع شخصیت
الف ) حسّاس : این نوزادان ، کودکان و یا حتّی بزرگسالان بسیار حسّاس هستند و فطرتاً گرایش زیادی به ترسو یا مضطرب بودن دارند. این افرادمصداق کاملی ازانسانهای ترسو و خجالتی نیستند ، چراکه درخانه برخلاف محیط های اجتماعی ازرفتارخوبی برخوردارند. بااین کودکان لازم است بگونه ای آرامش بخش رفتار کرده و برای آموزش رفتارهای مطلوب به آنها ، گام به گام پیش رفت . اگر ما به یک چنین کودکی ، ازطریق ایجاد محیط پرورشی صحیح و امن کمک کنیم ، پیشرفت زیادی نشان می دهدواعتمادبنفس و شهامت لازم را کسب می نماید. ولی در مقابل اگر ما دربرابر آنان تسلیم شویم، ازآنها افرادی ترسو و مضطرب با گرایش زیاد به افسردگی ساخته ایم .
ب ) جسور و فعّال : این کودکان باگشتن درمحیط اطراف خود سعی دردستیابی به نکات جدیددارند. این افرادازنظرشخصیّتی می توانند دارای نگرشی منفی با روحیّه ای ضدّ اجتماعی باشند و یا درمقابل قادرند رشد و پیشرفت نموده به افرادی با روحیّة رهبری و کوشا در ایجاد شرایط جدید و یا سیاستمداری موفّق تبدیل گردند . ممکن است این کودکان به اشتباه پرخاشگر شناخته شوند و اگر به جای درمان فقط برآرام نمودن اوپافشاری گردد، قطعا با گذر زمان به فردی پرخاشگر تبدیل خواهند شد . دربرخورد بااین گروه لازم است تعدادی دستور العمل را آماده نموده ، در اختیار او قراردهیم تا بداند انتظارات ما از او چیست و باید به این نکته توجّه شود که از تنبیه و کنارکشیدن او ازجمع خودداری نماییم .
ج ) درخودفرورفته وکم واکنش : این کودکان توانایی بروز احساسات خودراندارندومایلند در خود فرورفته به رؤیاپردازی مشغول شوند. بعلاوه دربعضی از آنان هماهنگی کمی در اندامهای حرکتی دیده شده است.برای جلب توجّه او لازم است با صدای کاملا بلند صحبت کرده و فعّالیّتها و حرکات بدنی زیادی ضمن صحبت با او از خود نشان داد . این گروه از کودکان در گوشه ای نشسته ، چنین وانمود می کنند که با خود مشغول بازی هستند و تمایل زیادی نسبت به تنها ماندن و بازی های انفرادی نشان می دهند. لذا چنانچه بتوانیم آنان را از عالم درونیشان بیرون بکشیم و در برخورد با دیگران فرصت فرار به آنها ندهیم ، قادر خواهیم بود افرادی بسیار خلّاق ، گرم ، دوست داشتنی و بعبارتی پرورش یافته به اجتماع تحویل دهیم .
د ) لجوج و مخالف ( عناد ورز ) : فردی با چنین ویژگی ، نسبت به هر چیزدیدی مخالف ومنفی داشته،هرمحرّکی که به گیرنده های حسی اومانندلامسه، شنوایی و... واردمی آید در ذهن او یک تصویر بزرگ و واضحی جهت بررسی وتحلیل بوجودمی آوردواگرنتواندبر محیط پیرامون خودتسلّط لازم راپیداکنداحساس ترس واضطراب بسیاری به او دست می دهد.برای ریشه یابی این ویژگی ، باید توجّه داشت که علّت اصلی این کوششها صرفا حفظ آرامش خود است و با در نظرگیری این نکته قادر خواهیم بود به او کمک کنیم تا انعطاف پذیرتر بوده با دیگران همکاری بیشتری نشان دهد و در این رابطه تنهانکتة کلیدی آن است که بهیچ وجه با اوبرخوردی تند وخصمانه نداشته باشیم .
ه ) بی دقت : این کودکان بسیارحواس پرت هستندبطوری که حتّی در بعضی موارد راه همیشگی خودرا هم گم می کنند. این گروه از کودکان درتواناییهایی همچون طرح ریزی و انجام فعّالیّتهای متوالی مانندبه خاطر آوردن محلّ قرارگرفتن اشیا مشکل دارند و درسنین بزرگسالی هم هیچگاه نمی توان روی آن ها بعنوان یک دستیار یا همکار خوب و دقیق حساب کرد ، چرا که مسیرهای رسیدن به یک هدف رابه خوبی دنبال نمی کنند.
محمد ولی زاده