طرح کرامت
بررسي طرح کرامت در دوره آموزش ابتدايي
سال تأسیس : سال تحصيلي 73-72
مرجع پیشنهادی : دفتر مشاور و برنامه‌ريزي امور تربيتي
طراح : مرحوم دکتر رجبعلي مظلومي
جایگاه و استناد طرح : براساس کتاب خصال شيخ صدوق تحت عنوان "مدارج تربيت منطقي"
توسعه عرضي طرح : سال 76-75
آمارمدارس مجری طرح تا سال 1379: 20%
نتیجه : اصلاح و بازنگری برنامه درسي دورة ابتدايي درسال 1379
ويژگيهاي طرح کرامت :
الف ) مشارکت معلمان در تربيت دانش‌آموزان
ب ) توجه به آموزش مهارتهاي زندگي
ج ) حذف ارزشيابي کمي از فرآيند ياددهي – يادگيري
د ) آموزش ارزشهاي اخلاقي
هـ) تربيت ديني بر پايه ارزشهاي اخلاقي
اهداف طرح
الف) انسان متعالي و متخلق به اخلاق الهي(غايت)
ب ) کرامت انساني (مقصد آموزشي)
ج ) ارزشهاي مورد نظر دربرنامه هاي طرح(هدف کلي)
د ) ارزشهاي مطرح در واحدهاي کار(هدفهاي جزئي)
مجموعه ارزشهاي مورد مورد نظر درطرح کرامت در 23 برنامه تعريف شده است که در هر برنامه حداکثر 5 واحد کار (به ازاء هر پايه يک واحد کار) در نظر گرفته شده است.
برنامه به ترتيب عبارتند از:
1- آشنايي 2- خوشبختي 3- همت و تلاش
4- مشارکت 5- قناعت 6- محبوبيت
7- بهشتي شدن 8- آراستگي 9- قدرشناسي
10- آداب و معاشرت 11- رفع عيبها 12- دوستي
13- سفر 14- عزت نفس 15- فداکاري
16- آزادگي 17- تفکر 18- خلاقيت
19- بازگشت 20- نيکوکاري 21- شرافت
22- هويت
به عنوان مثال در برنامه مشارکت براي پايه‌ها اول تا پنجم به ترتيب مفاهيم ارزشي زير در نظر گرفته شده است:
1- مسئوليت – نظم
2- حسن روابط اجتماعي
3- مشارکت‌جويي و مشورت
4- خودرهبري – تحمل عقايد ديگران
اين برنامه‌ها هر يک حداکثر 5 واحد کار دارد
اهداف طرح در جريان دگرديسي طرح تغيير کرده است در اسناد اخير به شرح زير چنین تدوين شده است:
1- زمينه‌سازي و تقويت بينش و مهارت دانش‌آموز جهت رشد و توسعه کرامت خويش و بروز قابليتهاي
کرامتي
2- تقويت روحيه در دانش‌آموز مبني بر تکريم انسانهاي ديگر.
3- تکريم دانش‌آموز به عنوان يک انسان (بماهو انسان) واحد روح الهي در محيطهاي خانه و مدرسه
توسط کليه عوامل انساني موثر در تربيت او
در نسخه‌هاي جديد راهنماي معلم براي اجراي طرح کرامت شکل ماتريسي نقشه مفاهيم ارزشي به هم ريخته شده است و به اين شکل در آمده است (کريم زاده و ديگران،1384)
پاية اول:
به يادخدا، قرآن، خانواده، نظم، پاکيزگي، هديه، بدرقه،مسئوليت، همدلي، خودآگاهي.
پاية دوم:
نيايش، دوست خوب، اماکن مقدس، ارتباط بين فردي، ادب، راستگويي، امانتداري، تفکر خلاق،
صرفه‌جويي، سخن
پاية سوم:
نماز، تفکر نقّاد، حلال و حرام، وفاداري، همکاري، همسايه، پوشش، اعتماد به نفس، عفو،
تصميم‌گيري.
پاية چهارم:
عفت و حيا، الگوي خوب دوستيابي، آراستگي، نجابت، تعقل، روابط اجتماعي، رازداري،
انتقادپذيري، حل مسأله.
پاية پنجم:
توکل، مزاح و شادي، مناعت طبع، کنترل هيجان، رضايت‌مندي، ابراز توانايي، مشارکت، انفاق،
حق‌گويي.
لذا نظم سابق کم و بيش به هم ريخته شده و مفاهيم ارزشي بر اساس سليقه کارشناسان انتخاب
شده و به آنها نظم داده شده است.
خصوصيات محوري اين رويکرد :
1- تأکيد بر تربيت اخلاقي با جهت‌گيري تربيت ديني
2- جهت‌گيري چندگانه حيطه‌هاي عاطفي و شناختي و مهارتي
3- اين رويکرد در برنامه درسي و جدول زماني جايگاه مشخصي ندارد
4- تأکيد بر نقش تربيتي ارزشمند معلم
5- حذف ارزشيابي آشکار و بازخورد کمّي (نمره) از جريان آموزش ارزشها
6- نظم‌بخشي و تبويت مفاهيم ارزشي در يک چهارچوب (ماتريس) مشخص
جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به :
بررسي و نقد طرح کرامت در دوره آموزش ابتدايي
به قلم دکتر محمد حسني مراجعه نمائید http://baher.blogfa.com/post-27.aspx
محمد ولی زاده